Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc là bản anh hùng ca bất diệt về tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do. Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả, hàng triệu người con ưu tú của đất nước đã anh dũng chiến đấu, cống hiến và hy sinh tuổi thanh xuân, xương máu, thậm chí cả cuộc đời mình để đất nước có được hòa bình, thống nhất và phát triển như hôm nay. Biết bao người đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường; biết bao thương binh, bệnh binh mang trên mình những vết thương của chiến tranh, vượt lên đau thương, tiếp tục cống hiến cho quê hương, đất nước. Những hy sinh to lớn ấy là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập, tự do", trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, hun đúc ý chí và bản lĩnh của các thế hệ người Việt Nam.
Ngày 27/7 được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta lựa chọn là Ngày Thương binh toàn quốc vào năm 1947, sau này là Ngày Thương binh - Liệt sĩ, thể hiện tầm nhìn sâu sắc và tư tưởng nhân văn cao đẹp của Đảng và Nhà nước đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Ngay từ những năm đầu của cuộc kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:
"Thương binh, bệnh binh, gia đình quân nhân và gia đình liệt sĩ là những người có công với Tổ quốc, với nhân dân. Cho nên bổn phận của chúng ta là phải biết ơn, phải thương yêu và giúp đỡ họ."
Lời dạy của Người đã trở thành phương châm hành động xuyên suốt trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách ưu đãi người có công, đồng thời là nền tảng để hình thành và phát triển phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" trên phạm vi cả nước.
Những năm qua, cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống chính sách ưu đãi người có công không ngừng được hoàn thiện; đời sống vật chất, tinh thần của thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công từng bước được nâng lên. Các phong trào xây dựng Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, xây dựng nhà tình nghĩa, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã trở thành những hoạt động mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, nhận được sự hưởng ứng tích cực của các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp và đông đảo nhân dân. Đó không chỉ là sự thực hiện trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự kết tinh của tình cảm, đạo lý và lòng biết ơn của toàn xã hội đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của dân tộc.
Ý nghĩa của Ngày Thương binh - Liệt sĩ không chỉ dừng lại ở sự tri ân đối với quá khứ mà còn có giá trị to lớn trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường phát triển của đất nước. Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang nỗ lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc, việc phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" càng trở nên cấp thiết. Mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân cần nhận thức sâu sắc rằng, lòng biết ơn không chỉ được thể hiện bằng những nghi lễ tưởng niệm hay những bó hoa, nén hương trong dịp 27/7, mà phải được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, bằng tinh thần trách nhiệm trong lao động, học tập, công tác; bằng việc chăm lo tốt hơn đời sống người có công; bằng sự quyết tâm xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.
Đối với thế hệ trẻ, sự tri ân có ý nghĩa sâu sắc hơn khi được chuyển hóa thành động lực học tập, rèn luyện, cống hiến và khát vọng vươn lên. Mỗi đoàn viên, thanh niên cần tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, không ngừng nâng cao trình độ, bản lĩnh chính trị, đạo đức và trách nhiệm xã hội; tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, chăm sóc gia đình chính sách, gìn giữ các công trình ghi công liệt sĩ, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Đó chính là cách thiết thực nhất để tiếp nối sự nghiệp mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp bằng mồ hôi, xương máu và cả cuộc đời mình.
Khắc ghi công lao của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng không chỉ là đạo lý, mà còn là trách nhiệm chính trị và tình cảm thiêng liêng của mỗi người Việt Nam. Mỗi thành quả trong công cuộc đổi mới, mỗi bước tiến trong phát triển kinh tế - xã hội, mỗi công trình được dựng xây trên khắp mọi miền đất nước hôm nay đều có phần đóng góp từ sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước. Vì vậy, phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống người có công, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững độc lập, chủ quyền, bảo vệ vững chắc Tổ quốc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc chính là sự tri ân thiết thực và ý nghĩa nhất đối với những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.
Kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân thêm tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc, củng cố niềm tin, hun đúc ý chí và quyết tâm hành động. Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kế thừa và phát huy những giá trị lịch sử, nhân văn cao đẹp, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục chung sức, đồng lòng xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và các thế hệ người có công với cách mạng.
Phạm Liên