Nghị định số 324/2026/NĐ-CP được ban hành trên cơ sở Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15 và Luật Quản lý nợ công số 20/2017/QH14 được sửa đổi, bổ sung, nhằm phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Theo quy định mới, Bộ Tư pháp xem xét cấp ý kiến pháp lý đối với các điều ước quốc tế về vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài; thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài nhân danh Chính phủ; văn bản bảo lãnh Chính phủ đối với các khoản vay nước ngoài hoặc phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh; thỏa thuận phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ và các trường hợp đặc biệt khác theo phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Nghị định cũng bổ sung quy định về cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc cấp ý kiến pháp lý , trong đó xác định rõ trách nhiệm phối hợp, cung cấp hồ sơ, tài liệu và ý kiến đánh giá về tính hợp pháp của các văn bản được xem xét cấp ý kiến pháp lý.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể về hồ sơ đề nghị cấp ý kiến pháp lý. Tùy từng loại văn bản, hồ sơ phải bảo đảm đầy đủ các tài liệu cần thiết như văn bản đề nghị, thỏa thuận vay, văn bản bảo lãnh Chính phủ, các quyết định phê duyệt, văn bản ủy quyền, tài liệu liên quan và bản dịch tiếng Việt đối với tài liệu bằng tiếng nước ngoài. Ý kiến đánh giá về tính hợp pháp phải cụ thể, chi tiết theo từng vấn đề pháp lý và chỉ rõ sự phù hợp hoặc không phù hợp với các quy định của pháp luật Việt Nam.

Đáng chú ý, hồ sơ đề nghị cấp ý kiến pháp lý có thể được gửi bằng bản điện tử hoặc bản giấy. Trường hợp hồ sơ thuộc phạm vi bí mật nhà nước, hệ thống thông tin chưa đáp ứng việc gửi, tiếp nhận hồ sơ điện tử hoặc hệ thống gặp sự cố thì được thực hiện bằng bản giấy.

Nghị định quy định rõ các trường hợp Bộ Tư pháp từ chối cấp ý kiến pháp lý , như hồ sơ không đáp ứng điều kiện, không đầy đủ thông tin, tài liệu theo quy định hoặc có nội dung vi phạm nguyên tắc cấp ý kiến pháp lý. Đối với trường hợp từ chối, Bộ Tư pháp phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.

Bên cạnh đó, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức yêu cầu cấp ý kiến pháp lý được quy định cụ thể, nhất là việc bảo đảm tính chính xác, hợp pháp và xác thực của hồ sơ, tài liệu . Cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ và giải trình, bổ sung theo yêu cầu.

Nghị định số 324/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026 . Việc tuyên truyền, phổ biến các quy định mới góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong quá trình thực hiện các giao dịch, chương trình, dự án có liên quan đến vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, bảo lãnh Chính phủ và phát hành trái phiếu quốc tế.

Phạm Liên (TH)